In het kort
- Gebruik een opdracht als het werk om doen draait, niet om beschrijven. Code, een ontwerp, een lastig gesprek of een stuk tekst laat de vaardigheid direct zien; een vraag laat alleen zien hoe iemand erover praat.
- Kies het type op basis van het werk. Coderen en whiteboard voor engineers, een rollenspelinterview voor mensen die met klanten of collega's omgaan, review- en schrijfopdrachten voor iedereen die dingen controleert of schrijft.
- Houd het kort. Eén of twee opdrachten van 8 tot 15 minuten, naast een paar vragen, passen in een eerste ronde. Bewaar langer werk voor latere rondes.
- Beoordeel gedrag, geen perfect antwoord. Schrijf verwachtingen als dingen die je kunt zien of horen: „vraagt naar de bestelgegevens voordat een vervanging wordt aangeboden”, „zegt wanneer de codering de tekst langer maakt”.
- Dezelfde opdracht, dezelfde regels, voor iedereen. Functiegerelateerd, geen strikvragen, en een andere manier van antwoorden voor kandidaten die dat nodig hebben.
Wanneer een opdracht beter werkt dan een vraag
Vraag een supportkandidaat hoe hij of zij met een boze klant omgaat en je hoort een mooi verhaal. Zet de kandidaat in een rollenspelinterview met zo'n klant en je ziet wat hij of zij doet. Hetzelfde geldt voor engineers: een ontwerp beschrijven is iets anders dan het tekenen. Een opdracht geeft je het werk zelf als bewijs, al in de eerste ronde, voordat iemand een gesprek inplant.
Vragen blijven veel waard. Gestructureerde interviews kwamen in een grote heranalyse uit 2022 als best scorende selectiemethode naar voren (Sackett en collega's: een correlatie van .42 met latere werkprestaties, lager dan oudere schattingen); werkproeven scoorden .33. Een opdracht vervangt goede vragen dus niet. Het is nog een gestructureerd onderdeel van het interview, ingezet waar het iets laat zien wat een vraag niet kan.
- Gebruik een opdracht als het werk vooral bestaat uit iets maken (code, een ontwerp, een e-mail, een review) of een situatie ter plekke afhandelen (een klant, een prospect, een collega).
- Gebruik een vraag voor ervaring, oordeelsvermogen en motivatie: „Vertel over een keer dat je tegen een deadline in moest gaan.” Vragen over eerder gedrag houden goed stand bij complexe functies (Huffcutt en collega's, 2004).
- Gebruik beide in de meeste eerste rondes: een paar vragen om de must-haves te dekken, en één of twee opdrachten voor de vaardigheid die je het liefst wilt zien.
De zeven bloktypen in één oogopslag
In testee is een interview een lijst met blokken. Elk blok heeft een titel, een tijdslimiet en verwachtingen: de punten die een goed antwoord behandelt, en die alleen je team ziet. De AI-interviewer begint een blok af te ronden als 80% van de tijd voorbij is. Dit zijn de typen en hun standaardtijden.
| Type | Wat de kandidaat doet | Standaardtijd | Verborgen voor de kandidaat |
|---|---|---|---|
| Gesprek | Beantwoordt een gesproken vraag; de AI stelt vervolgvragen | 5 min | Verwachtingen |
| Quiz | Kiest een optie (of alle die van toepassing zijn) en legt daarna uit waarom | 2 min | Juiste opties, verwachtingen |
| Programmeren | Schrijft code in een zelfgekozen taal en legt die uit; er wordt niets uitgevoerd | 15 min | Verwachtingen |
| Whiteboard | Schetst een ontwerp en licht het tegelijk toe | 15 min | Verwachtingen |
| Rollenspel | Handelt mondeling een situatie af met een personage dat de AI speelt | 8 min | De briefing van het personage, verwachtingen |
| Review | Geeft commentaar op regels code of een document met verstopte fouten en licht het daarna mondeling toe | 12 min | Verwachtingen |
| Schriftelijk antwoord | Schrijft een antwoord op een opdracht, met een live woordenteller | 10 min | Verwachtingen |
Elk type kan uit de vragenbibliotheek komen of uit een vacaturetekst worden gegenereerd: zie zo maak je van een vacaturetekst een gestructureerd interview.
De juiste opdracht kiezen
Programmeren: een technisch screeningsinterview zonder testrunner
Een codeerblok geeft de kandidaat een opdrachtomschrijving en een lege editor. De kandidaat kiest de taal en schrijft terwijl hij of zij de denkstappen toelicht; de AI stelt vervolgvragen zoals „wat verandert er bij een veel grotere invoer?”. De code wordt niet uitgevoerd: de analyse leest de code en het gesprek naast je verwachtingen. Dat maakt het een goed technisch screeningsinterview voor redeneren, structuur en randgevallen, niet om te bewijzen dat een programma compileert. Kies kleine, op zichzelf staande problemen, zoals een tijdsduur-string parsen of controleren of haakjes in balans zijn.


Whiteboardinterview: systeemontwerp
In een whiteboardinterview schetst de kandidaat een ontwerp en licht het tegelijk toe: een rate limiter voor een API, een meldingsservice, een chatbackend. Het past bij medior en senior engineers, bij wie afwegingen zwaarder wegen dan syntaxis. Goede verwachtingen benoemen de beslissingen; voor een scorebord van een game bijvoorbeeld „legt uit hoe de top 100 snel leesbaar blijft terwijl scores veranderen” en „laat op de schets zien waar een score-update naartoe gaat”.


Rollenspelinterview: een situatie in het echt
In een rollenspelinterview speelt de AI een personage: een boze klant die twee keer is afgeschreven, een prospect die moeilijk doet over de prijs, een engineer die een deadline heeft gemist. De kandidaat ziet een scenariokaart met wie de gesprekspartner is en wat de situatie is. De briefing van het personage blijft verborgen: de stemming, wat het personage wil, wat het achterhoudt tenzij ernaar gevraagd wordt, en hoe het reageert. Het past bij support, customer success, sales, product en people management. Schrijf de briefing zo dat goed gedrag wordt beloond: een beller die kortaf blijft tot de kandidaat verantwoordelijkheid neemt, en dan pas opengaat. De analyse beoordeelt alleen hoe de kandidaat het aanpakt.
Review: vind de fouten
Een reviewblok toont code of een document met verstopte fouten. De kandidaat geeft commentaar op geselecteerde regels en licht het daarna mondeling toe. Voor engineers is het een pull request; voor anderen een concept-e-mail aan een klant, een concept met eisen of een ontwerpdocument. Beoordelen ligt vaak dichter bij het echte werk dan iets vanaf nul schrijven.
Schriftelijk antwoord: een schriftelijke opdracht
Een schriftelijk antwoord is een korte schriftelijke opdracht binnen het interview: een boze klant antwoorden, een incident samenvatten voor het management, release notes schrijven. De kandidaat ziet de opdracht en een live woordenteller; de woordlimiet is een richtlijn en er wordt niets afgekapt. De interviewer blijft stil zolang de kandidaat schrijft.
Quiz: snelle kennischecks
Een quiz is één vraag met opties, één antwoord of alles wat van toepassing is, gevolgd door „waarom?”. Met 2 minuten is het het snelste blok, goed voor kennis die een functie niet kan missen, zoals het voorkomen van SQL-injectie. De uitleg hoort bij het bewijs, zodat je een beredeneerd antwoord kunt onderscheiden van een gelukstreffer.
Opdrachten dimensioneren voor een eerste ronde
Een eerste ronde filtert; die hoeft niet alles te zien. Houd het interview op ongeveer 30 tot 45 minuten, met één of twee opdrachten. Kandidaten merken de lengte: in een onderzoek onder bijna 28.000 echte sollicitanten voor eenrichtingsvideo-interviews gingen meer vragen samen met negatievere reacties (Tilston en collega's, 2023).
| Opdracht | Tijd in een eerste ronde | Houd het klein met |
|---|---|---|
| Programmeren | 10–15 min | Eén functie met een voorbeeld |
| Whiteboard | 15 min | Eén systeem op een opgegeven schaal |
| Rollenspel | 8–10 min | Eén doel en een natuurlijk einde |
| Review | 10–15 min | Eén pagina met drie tot vijf verstopte fouten |
| Schriftelijk antwoord | 8–12 min | 200–300 woorden, alle feiten in de opdracht |
| Quiz | 2 min per vraag | Alleen kennis die het werk vereist |
Een voorbeeld van een eerste ronde voor een supportspecialist: drie gespreksvragen (15 minuten), het rollenspel over de dubbele afschrijving (8 minuten) en een schriftelijk antwoord aan een boze klant (10 minuten). Ongeveer 35 minuten, en je ziet luisteren, de-escaleren en schrijven direct.
Verwachtingen schrijven voor opdrachten
Verwachtingen zijn waar de analyse elk antwoord aan toetst, met citaten als bewijs; kandidaten zien ze nooit. Schrijf ze voor een opdracht als gedrag dat je in het werk kunt zien of in het gesprek kunt horen, elk als must-have of nice-to-have. Meer in verwachtingen in interviews.
| Opdracht | Een must-have | Een nice-to-have |
|---|---|---|
| Programmeren: een string run-length-coderen | Verwerkt een enkel teken en een lege string zonder voor alles een uitzondering te maken | Zegt wanneer de codering de tekst langer maakt |
| Whiteboard: scorebord voor een game | Legt uit hoe de topscores snel leesbaar blijven terwijl scores veranderen | Bespreekt gelijke standen en spelers in meerdere regio's |
| Rollenspel: een bestelling kwam beschadigd aan | Vraagt naar de bestelgegevens en foto's voordat een vervanging wordt aangeboden | Biedt aan de retourophaling te regelen |
| Schriftelijk: een functieverzoek van een klant afwijzen | Zegt in de eerste alinea duidelijk nee en geeft de reden | Stelt een workaround voor die de klant vandaag al kan gebruiken |
- Waarneembaar, geen eigenschap. „Blijft beleefd als de beller zijn stem verheft” is te controleren; „is veerkrachtig” niet.
- Meerdere goede routes. „Houdt een gesorteerde structuur bij of vermijdt op een andere manier dat bij elke update opnieuw gesorteerd wordt” laat ruimte voor andere juiste antwoorden.
- Proces én resultaat. Bij een rollenspel telt hoe de kandidaat er komt (welke vragen er gesteld worden, welke beloftes er niet gedaan worden) net zo zwaar als de uitkomst.
Voorbeeldopdrachten per functie
Dit zijn voorbeelden om aan te passen, geen items uit de bibliotheek van testee. Stem de situatie af op je product en je klanten; voor complete interviews, zie interviewsjablonen per functie.
| Functie | Opdracht | Type | Wat het laat zien |
|---|---|---|---|
| Klantenservice | De bestelling van een klant kwam beschadigd aan, twee dagen voor een verjaardag | Rollenspel, 8 min | Empathie, feiten verzamelen, een duidelijke oplossing |
| Klantenservice | Een klant antwoorden die vraagt waarom een beloofde functie later komt | Schriftelijk, 10 min | Eerlijke toon, een heldere uitleg |
| Sales | Een prospect wil de deal tot volgend kwartaal on hold zetten | Rollenspel, 8 min | De echte reden vinden, een vervolgstap afspreken |
| Engineering manager | Een engineer vraagt om een loonsverhoging die je nu niet kunt geven | Rollenspel, 8 min | Eerlijkheid, luisteren, een weg vooruit |
| Productmanager | Twee teams willen dezelfde engineers voor verschillende lanceringen | Rollenspel, 8 min | Openlijk prioriteren, overeenstemming bereiken |
| Backend-engineer | Een string run-length-coderen | Programmeren, 10 min | Randgevallen, helder redeneren |
| Senior engineer | Ontwerp een scorebord voor een game | Whiteboard, 15 min | Datastructuren, schaal, afwegingen |
Opdrachten eerlijk houden
- Functiegerelateerd. Elke opdracht moet passen bij werk dat de persoon echt gaat doen. Tekent niemand in de functie systeemdiagrammen, laat het whiteboard dan weg.
- Dezelfde opdracht voor iedereen. Kandidaten voor een functie krijgen dezelfde blokken, dezelfde tijd en dezelfde verwachtingen, zodat resultaten vergelijkbaar zijn.
- Meet de vaardigheid, niet het kanaal. Een test moet de vaardigheid weerspiegelen die hij meet, niet een spraak-, gehoor- of motorische beperking (in de VS: 29 CFR 1630.11). Elk interview in testee biedt een tekstmodus, dus zelfs een rollenspel kan getypt worden, en ondertiteling staat altijd aan.
- Zorg voor een alternatief voor tekenen en code. Het whiteboard is lastig te gebruiken met een schermlezer, en de toegankelijkheidsmodus van de code-editor heeft beperkingen (toegankelijkheidsverklaring). Vraagt een kandidaat erom, bied dan een gesprek over hetzelfde ontwerp aan of een live sessie.
- Computers voor opdrachten. Codeer-, whiteboard- en reviewopdrachten werken het best op een computer; kandidaten op een telefoon krijgen vooraf een waarschuwing en kunnen de link naar zichzelf mailen.
Wat je niet moet doen
- Geen marathon-thuisopdrachten. Een eerste ronde is niet de plek voor een weekendproject. Lang onbetaald werk jaagt goede kandidaten weg, vooral mensen met minder vrije tijd.
- Geen strikvragen of puzzels. Breinbrekers testen of iemand de truc al kent, niet of iemand het werk kan doen. Gebruik een echt probleem uit de functie, vereenvoudigd.
- Geen ontbrekende feiten. Zet alles wat een kandidaat nodig heeft in de opdracht: de grenzen waarbinnen iets aangeboden mag worden, de schaal waarvoor ontworpen moet worden. Alleen de briefing van het personage en de verwachtingen blijven verborgen.
- Niet één juist antwoord. Verwachtingen die maar één oplossing accepteren, benadelen kandidaten die het op een andere manier oplossen.
- Geen „alle tests slagen”. De code wordt niet uitgevoerd, dus beoordeel de aanpak, de randgevallen en de uitleg.
Samenvatting
Een opdracht toevoegen aan je eerste ronde
- Zoek de vaardigheid die een vraag niet kan laten zien en kies het bloktype dat bij het werk past.
- Bepaal de omvang: één of twee opdrachten van 8 tot 15 minuten, het hele interview rond de 30 tot 45.
- Schrijf drie tot zeven verwachtingen als gedrag, met ruimte voor meer dan één goed antwoord.
- Controleer of het eerlijk is: functiegerelateerd, voor iedereen hetzelfde, een andere manier van antwoorden voor wie dat nodig heeft.
Vragen en antwoorden
Wat is een whiteboardinterview?
Een opdracht waarin de kandidaat een oplossing schetst, meestal een systeemontwerp, en ondertussen de beslissingen toelicht. Het laat zien hoe iemand een probleem opdeelt en afwegingen maakt.
Wat zijn voorbeelden van scenario's voor een rollenspelinterview?
Een klant die twee keer is afgeschreven, een prospect die moeilijk doet over de prijs, een één-op-één met een engineer die een deadline heeft gemist, een stakeholder die meer scope wil, een verlenging bij een leverancier tegen een hogere prijs, of een escalatie van een zakelijke klant van wie de medewerkers niet kunnen inloggen.
Wat is een technische screeningsronde?
Een vroeg interview dat de technische basis controleert voor een langer technisch interview: een kleine codeeropdracht, een paar kennisvragen of een kort ontwerpgesprek.
Wat is een schriftelijke opdracht in een interview?
Een korte tekst bij een realistische opdracht, zoals een antwoord aan een klant, een incidentsamenvatting of release notes. Het laat helderheid, toon en oordeelsvermogen zien.
Voert testee de code van de kandidaat uit?
Nee. De kandidaat schrijft code en legt die uit, de AI stelt vervolgvragen, en de analyse leest de code en het gesprek naast je verwachtingen.
Bronnen
- Sackett, Zhang, Berry & Lievens 2022, Revisiting meta-analytic estimates of validity in personnel selection
- Tilston et al. 2023, opzet van asynchrone video-interviews en reacties van sollicitanten
- Huffcutt, Conway, Roth & Klehe 2004, situationele en gedragsgerichte interviews
- ADA-regelgeving, 29 CFR 1630.11 (tests die de gemeten vaardigheid weerspiegelen)
- Toegankelijkheidsverklaring van testee
- Functies van testee